IFAB qaydaları 10

IFAB qaydaları 10: Oyunun Nəticəsinin Müəyyən Edilməsi

10.1. Qolun qeydə alınması

• Topun qapı dirəkləri arasından və üst tirin altından qapı xəttini tamamilə (bütövlükdə) keçməsi şərtilə, qolu vuran komanda tərəfindən top qapıya daxil olmazdan əvvəl heç bir qayda pozuntusu edilməyibsə, qol qeydə alınır.

• Əgər qapıçı topu əli ilə birbaşa rəqib qapısına atarsa və top qapı xəttini keçərsə, qol qeydə alınmır. Rəqib komanda qapıdan zərbə ilə oyunu bərpa edir.

• Əgər baş hakim top qapı xəttini tam keçməmiş qol qərarı verərək fit çalarsa (oyunu saxlayarsa), qol ləğv olunur və oyun “mübahisəli top” (drop ball) atışı ilə bərpa olunur.

10.2. Qalib komanda

• Matç ərzində rəqib qapısına daha çox nizami qol vuran komanda qalib sayılır.

• Əgər hər iki komanda bərabər sayda qol vurubsa və ya matçda heç qol vurulmayıbsa, oyun heç-heçə başa çatmış hesab olunur.

• Əgər yarışın reqlamenti mütləq qalibin müəyyənləşməsini tələb edirsə (yəni oyunun mütləq qalibi olmalıdırsa), heç-heçədən sonra qalibi müəyyən etmək üçün yalnız aşağıdakı təsdiqlənmiş üsullara icazə verilir:

  1. Səfər qolu qaydası (iki oyunun nəticəsinə görə qollar bərabər olduqda);

  2. Hər biri 15 dəqiqədən çox olmayan, iki bərabər hissədən ibarət əlavə vaxt (Extra time);

  3. Penaltilər seriyası (Oyundan sonrakı 11 metrlik cərimə zərbələri).

• Reqlamentə əsasən, bu üsulların kombinasiyasından da istifadə oluna bilər (məsələn, əlavə vaxtdan sonra penaltilər seriyası).

10.3. Penaltilər seriyası (Oyundan sonrakı 11 metrlik zərbələr)

Penaltilər seriyası matç bitdikdən (əsas və ya əlavə vaxt) dərhal sonra tətbiq edilir. Oyun ərzində verilən xəbərdarlıqlar (sarı vərəqələr) və qırmızı vərəqələr penaltilər seriyasına aid edilmir.

Seriya başlamazdan əvvəl:

• Baş hakim zərbələrin vurulacağı qapını seçmək üçün püşk atır (qəpik atır). Qapı yalnız təhlükəsizlik və ya meydançanın həmin hissəsinin yararsız olması səbəbindən dəyişdirilə bilər.

• Hakim ikinci püşkatmanı həyata keçirir və püşkü qazanan komandanın kapitanı ilk və ya ikinci zərbəni vurmağı seçir.

• Matçın sonunda meydanda olan və ya hakimin icazəsi ilə müvəqqəti olaraq meydandan kənarda olan (məsələn, müalicə alan) bütün oyunçular zərbə vurmaq hüququna malikdirlər (əvəz olunmuş və ya qovulmuş oyunçular iştirak edə bilməz).

• Əgər matçın sonunda komandalardan birinin oyunçu sayı (zədə və ya qırmızı vərəqə səbəbindən) rəqibdən azdırsa, rəqib komanda öz oyunçu sayını onlara bərabərləşdirmək üçün siyahısını azaltmalıdır. Çıxarılan oyunçuların adları dərhal hakimə bildirilir və onlar seriyada iştirak edə bilməzlər.

• Zədələnmiş qapıçı penaltilər seriyasında iştirak edə bilmirsə, əgər komandanın əvəzetmə limiti bitməyibsə o, ehtiyat oyunçu ilə əvəzlənə bilər. Həmçinin, o, say bərabərləşdirmək üçün çıxarılmış hər hansı bir oyunçu ilə də əvəz oluna bilər.

İcra qaydaları:

• Meydanda yalnız vuruşu icra edəcək uyğun oyunçular, matç rəsmiləri (hakimlər) və iki qapıçı qala bilər.

• Zərbəni vuran oyunçu və hər iki qapıçı istisna olmaqla, qalan bütün oyunçular mərkəz dairəsinin daxilində gözləməlidirlər.

• Zərbəni vuran oyunçunun komanda yoldaşı olan (və o an qapıda dayanmayan) qapıçı cərimə meydançasının xaricində, qapı xətti ilə cərimə meydançası xəttinin kəsişməsində dayanmalıdır.

• Hər bir zərbə fərqli oyunçu tərəfindən vurulmalıdır. Bütün uyğun oyunçular zərbə vurduqdan sonra yenidən eyni iştirakçılar ikinci dövrəyə başlaya bilərlər.

Zərbələrin gedişatı və nəticə:

• Hər komanda növbə ilə 5 zərbə vurur.

• Əgər komandalardan biri hələ 5 zərbəni tamamlamamış, rəqibin qalan zərbələri də vursa belə çata bilməyəcəyi qədər çox qol vurarsa (məsələn, hesab 3-0 olarsa və rəqibin 2 zərbəsi qalıbsa), seriya dərhal dayandırılır.

• Əgər 5 zərbədən sonra hesab bərabərdirsə, zərbələr “birə-bir” (ani ölüm) prinsipi ilə davam edir. Komandalardan biri eyni sayda zərbə vurmaqla digərindən daha çox qol vurana qədər seriya uzanır.

• Qapıda dayanan qapıçı qaydanı pozarsa və qol qeydə alınmazsa, zərbə təkrarlanır və qapıçıya şifahi xəbərdarlıq edilir (təkrarlandıqda sarı vərəqə verilir).

• Zərbəni vuran oyunçu qəsdən qaydanı pozarsa (məsələn, zərbəni aldadıcı hərəkətlə qeyri-nizami vurarsa), zərbə “qaçırılmış” sayılır (qol verilmir) və oyunçuya sarı vərəqə göstərilir.

• Həm qapıçı, həm də vuran oyunçu eyni anda qaydanı pozarsa, qol ləğv edilir (zərbə qaçırılmış sayılır) və vuran oyunçu sarı vərəqə alır.